مشخصات كامل كتاب

 ذهن بی خانمان: نوسازی و آگاهی

نويسندگان: پیتر برگر. بریجیت برگر. هانسفرید کلنر

ترجمه: محمد ساوجی. انتشارات: نشر نی. سال نشر ۱۳۸۱.

(این هم برای اونایی که خاسته بودن.)

(ادامه معرفی کتاب ذهن بی خانمان)

بخش دوم: نوسازي

          دراين بخش به چگونگي ورود مدرنيته و نوسازي در جوامع جهان سوم و واكنشهاي مختلف نسبت به آن و تاثيرات آن در اين جوامع مي‌پردازد.             

          پاسخهاي ايدئولوژيك به نوسازي:

( ايدئولوژي: در معناي بسيار وسيع ، به گونه‌اي كه همه قضاياي حاوي بيان روشن نظري درباره واقعيت اجتماعي را دربرمي‌گيرد.)

1-     مقابله : در برابر ورود مدرنيته ايستادگي مي‌كنند و كلاً آنرا نفي مي‌كنند، كه اغلب سنت‌گراها هستند .

2-     پذيرش و تصديق: مدرنيته را تماماً تصديق و تاييد مي‌كنند و در برابر آن پذيرش كامل دارند.

3-     مهار يا محدود كردن: به سوسياليست رو مي‌آورند و با انتقادهايي به مدرنيته به صورت گزينشي قسمتهايي از آنرا مي‌پذيرند و تصديق مي‌كنند ، پذيرش اهداف نوسازي با حراست از نمادها و الگوهاي سنتي[مانند ايران].

بخش سوم: نوسازي زدايي

          با توجه به ساختهاي آگاهي مدرنيته و مسايل و مشكلاتي كه مدرنيته براي انسان جامعه مدرن ، زندگي او و ذهن او ايجاد مي‌كند، اين انسان در جستجوي ماوايي و خانه‌اي امن، آرام و آسوده است، او جوياي خانماني براي ذهن بي‌خانمان است، و به اين ترتيب با گريز از مدرنيته و مظاهر آن، عقلانيت‌ابزاري، برنامه‌ريزي، انتظار و عدم ثبات و عدم قطعيت به سوي عرفان نو، وحدت با طبيعت، انزال جنسي، سرمستي از موسيقي تند و مصرف مواد مخدر پناه مي‌برند. تاثيرهاي توهم‌زايي در اين وضعيت، گونه‌اي است كه ذهن ساخته عقلانيت كاركردي را، كه فرد زندگي روزمره خود را به كمك آن اداره مي‌كند، مختل مي‌سازد و آنها را از نظارتهاي عقلي آزاد مي‌كند.

  ( آخريش بود)

(این مطلب به طور کامل در هفته نامه فصل نو شماره ۴۱ آمده)

(ادامه خلاصه کتاب ذهن بی خانمان)

بخش اول : آگاهي مدرن

فصل يكم :توليد فن آورانه

           پرسشي كه براي بحث در اين فصل مطرح مي‌شود اين است كه همراهان ضروري توليد فن‌آورانه در سطح آگاهي كدامند؟ اين پرسش به آگاهي روزمره مردم عادي درگير در توليد فن‌آورانه توجه دارد.

ويژگيهاي نظام شناختي ذاتي :

1-    تحصيل و كاربرد آن

2-    سلسله مراتب متخصصان

3-    ماشين وارگي  : كار جزيي ذاتي از يك فرايند ماشيني و همخوان با آن

4-    باز توليدپذيري :‌جايگزيني و تكرار

5-    مشاركت در زنجيره توليدي

6-    اندازه پذيري : ارزشيابي و معيار براي كار

7-    بهره‌وري

ويژگيهاي روش شناختي :

1-    پاره تركيبي : قطعه‌هايي مرتبط و در عين حال مجزا

2-    تفكيك پذيري هدف و وسيله

3-    انتزاع ضمني : مفاهيم انتزاعي مختلف از پديده‌ها و اشيا ، مثلا پيچ مظهر ماشين

4-    روابط ناشناس اجتماعي

5-    بيشينه سازي

6-    وابستگي چندگانه : ارتباط چندگانه پديده‌ها با هم

   نكته قابل توجه اينكه اين آگاهيها در دسترس مستقيم افراد (كارگر) نيست، «به عبارت پديدارشناختي ضرورتا در شكلي مضمون‌پذير در دسترس كارگر نيست بلكه پس‌زمينه‌اي را براي مضمون سازي‌هاي او مهيا مي‌كند .››

در اين بخش به توضيح اين ويژگيها و تاثيرات آنها در حوزه‌هاي ديگر زندگي اجتماعي نيز مي‌پردازد، زندگي تقريبا در تمام ابعادش مورد هجوم اين ويژگي‌هاست .

            در كل با ديدي انتقادي به مدرنيته مي‌نگرد و ناخوشنوديها و يا ناخورسنديهاي ويژگيهاي ذكر شده و شرايط توليد  را بيان مي‌كند .

خلاصه و معرفی كتابِ ذهن بی خانمان

نوشته پیتر برگر و دیگران. ترجمه محمد ساوجی

مقدمه كتاب

در مقدمه تمامي رويكردها و نظرهايي موجود درباره مدرنيته را به چالش ميكشد و رويكرد پديدارشناسي را در اين باره روشنگر مي داند . با توجه به اين رويكرد مدرنيته را بر اساس روش ‹‹اپوخه›› يا‹‹ در پرانتز گذاشتن›› مورد شناخت قرار مي دهند . امتياز اصلي رهيافت خود را در امكاني ميبيند كه براي عرضه توصيف هايي درباره ساخت هاي آگاهي روزمره ‹‹ از درون›› و ربط اين ساختها به معاني عيني برآمده از فرايندهاي نمادين معين ‹‹از بيرون›› فراهم مي آورد .

در اين قسمت به تعريف و توضيح مفاهيمي كه در فصول بعد به كار رفته مي پردازد كه خلاصه آنها بعلاوه مفاهيم مهم ديگر اين كتاب به اين قرار است :

- مدرنيته : پديده تاريخي  كه علل و عوامل پيدايش آنرا مي توان به طور تجربي مورد تحقيق قرار داد به دور  از هر گونه پيش داوري و اصالت دادن به آن

- زيست جهان : معاني خاص مورد اشتراك افراد / تعاريف واقعيت

- آگاهي روزمره  : رشته‌اي از معاني كه به فرد مجال مي دهد تا راه خود را در ميان رويدادهاي معمولي و برخوردهاي زندگي پيش گيرد / آگلاهي مردم عادي آنطور كه زندگي معمولشان را به كمك آن پيش مي برند (در اين كتاب آگاهي نيز به همين معنا اشاره دارد )

- نظام شناختي : چيستي آگاهي يا شناخت

- روش شناختي  :  چگونگي تجربه آگاهي

- جامعه / جهان نمادين فرد : تعاريف فراگير ( جامع ) واقعيت مورد پذيرش و مشترك اكثريت افراد ( پس‌زمينه يا افق در پديدار شناسي ) كه جهت حف يكپارچگي لازم است

- حاملان(ساختار موجه‌نما) : نهادها و فرايندهاي نهادين خاصي كه مبناي اجتماعي ساخت‌هاي آگاهي روزمره هستند و عنصر خاصي از آگاهي را توليد يا منتقل مي‌كنند(در سطح كلان)و دو نوع است الف) اوليه : توليد مبتني بر فن‌آوري و ديوان سالاري (در بنيان مدرنيته و در ارتباط مستقيم با آن)     ب)ثانويه : شهرنشيني ، آموزش همگاني ، ارتباط جمعي (عارضي است و غير مستقيم مرتبط با مدرنيته)       

- انتقال : گسترش ساخت هاي آگاهي روزمره ( اغلب از حاملان اوليه به ثانويه )

مجموعه‌ها : مجموعه‌اي از فرايندهاي نهادين و آگاهيها به صورت تركيبي منسجم در جامعه (در ارتباط با حاملان ) 

                                                           (ادامه دارد)